foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


Dnia 4 marca obchodziliśmy 633 rocznicę koronacji Władysława II Jagiełły na króla Polski. Jakie były najważniejsze przyczyny wyboru tego władcy? Litwa pod panowaniem Jagiełły miała groźnych i niebezpiecznych wrogów w postaci Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, których sprowadzono do Polski w pierwszej połowie XIII wieku, a na wschodzie rozległej Rusi. Litwa potrzebowała silnego i poważnego sojusznika. Szlachta polska słusznie wyrażała duże niezadowolenie wobec zaręczyn Jadwigi Andegaweńskiej z Wilhelmem Habsburgiem, gdyż nie poszukiwano sojusznika w prokrzyżackim obozie habsburskim.

Postanowiono więc połączyć parę związkiem małżeńskim, a oba kraje unią personalną. Unia ta dawała korzyści obu państwom; Polska miała ułatwioną ekspansję handlową i cywilizacyjną na Wschód, a Litwa zyskała ochronę oraz pomoc przed brutalnym najazdem krzyżackim z którym sama na pewno by sobie nie poradziła. Połączenie pary nastąpiło po wystawieniu przez Jagiełłę aktu krewskiego, na którego podstawie zobowiązał się do chrystianizacji dotąd pogańskiej Litwy, małżeństwa z młodą Jadwigą, a przede wszystkim zawiązania unii między dwoma państwami. Władysław został wybrany królem Korony podczas sejmu walnego w Lublinie w 1386 roku. Kilka dni później przyjął chrzest, a wraz z nim imię Władysław. Następnie odbył się ślub, a 4 marca doszło do koronacji Jagiełły na króla Polski. Władysław został uroczyście namaszczony na Pomazańca Bożego na Wawelu w Krakowie. Przez długie lata nie mógł doczekać się męskiego potomka. W końcu synów urodziła mu czwarta żona Zofia Holszańska. Król, który tytuł uzyskał po pierwszej żonie Jadwidze, nie posiadał prawa dziedziczenia. W celu jego pozyskania nadał szlachcie przywileje jedlnieńsko-krakowskie. Dzięki nim z biegiem czasu coraz bardziej roszczeniowa polska szlachta zyskała nietykalność osobistą do czasu wydania wyroku przez sąd oraz gwarancję wyłączności w obejmowaniu urzędów kościelnych. Przywileje te zrównywały w prawach także szlachtę ruską z polską. Szlachta zgodziła się na objęcie tronu przez Litwina, jednak nie poprzez dziedziczenie, ale wolną elekcję. Wobec układu między bratem Jagiełły - Świdrygiełłą a zakonem krzyżackim nie zgodziła się na objęcie przez niego władzy książęcej na Litwie. W polskiej historiografii i pamięci historycznej zapisał się on jako jeden z najwspanialszych władców. Zapoczątkował on Złoty Wiek Jagiellonów, udało mu się zhołdować Mołdawię, złamał potęgę militarną zakonu krzyżackiego w wielkiej bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. Zawarł sojusz z wrogą dotąd Brandenburgią, dzięki któremu przełamał izolację Polski na Zachodzie i arenie międzynarodowej. Za panowania Jagiełły do Korony przyłączone zostały ziemia dobrzyńska i Kujawy; niestety nie udało się zdobyć Pomorza Gdańskiego. Litwa otrzymała Żmudź utraconą za sprawą nieudolności Witolda a także dostęp do Morza Bałtyckiego w okolicach Połągi. Mimo pewnych zagrożeń i problemów pozostawione przez Władysława państwo polsko-litewskie było stabilne, w miarę bezpieczne a także stanowiło najpotężniejszą terytorialnie monarchię europejską. Długiemu panowaniu Władysława II Jagiełły towarzyszył dynamiczny rozwój demograficzny oraz gospodarczy Polski. Unia polsko-litewska doprowadziła do wzmożenia i powiększenia wymiany gospodarczej między obydwoma państwami. Władysław hojnie wspierał działalność misyjną w Polsce i na Rusi. Mimo, że monarcha był analfabetą to de facto przyczynił się do rozwoju kultury polskiej, poprzez podniesienie prestiżu podupadającego już wcześniej uniwersytetu w Krakowie. Otaczał się mądrymi personami i osobistościami takimi jak: Mikołaj Trąba, Wojciech Jastrzębiec oraz Mikołaj Kurowski. Największym jego przeciwnikiem wewnętrznym był Zbigniew Oleśnicki, któremu nie wolno odmówić ani inteligencji ani sprytu i pomysłowości. Wyraźnie do osłabienia władzy Jagiełły jako polskiego króla przyczyniły się liczne przywileje nadawane szlachcie w celu utrzymania dynastii w Polsce. Jagiełło uwielbiał przyrodę, polowania, często zażywał gorącej łaźni; pił tylko czystą wodę - był abstynentem. Ostrożny i roztropny w działaniu, nie kierował się zgubnymi emocjami. Posiadał wyraźna trzeźwość umysłu, życiową mądrość; przewidywał niektóre posunięcia wrogów wspólnego państwa polsko-litewskiego. Okazywał niechęć do przesadnego podnoszenia majestatu władzy. Był jednym z najwybitniejszych monarchów, a autorytet naszej Ojczyzny w czasie jego długiego panowania wydatnie wzrósł. Zapoczątkowana jego panowaniem unia personalna z Litwą związała dość blisko ze sobą, na kilka stuleci dzieje obu państw. Jednym z najważniejszych jego dokonań to ugruntowanie władztwa Jagiellonów na polskim tronie. Zapewnił za swojego życia ciągłość swej dynastii licznymi kompromisami z szlachtą. Skierował on politykę polską przesadnie na Wschód, powoli zapominając o granicy zachodniej i sąsiedztwie z Niemcami; co kilka wieków później okaże się fatalnym błędem. Był królem, którego obawiano się w Europie środkowo-wschodniej. Jagiełło był jednym z najdłużej rządzących monarchów w Polsce. Zmarł w sędziwym wieku około 72- 82 lat zostawiając państwo duże i silne lecz stojące przed licznymi wyzwaniami.

Wojciech Jurczyk

Komentarze obsługiwane przez CComment

Polski się nie buduje ani dla siebie, ani dla swej partii, ani nawet dla swego pokolenia. Ona jest własnością nieskończonego szeregu pokoleń, które ją tworzyły i tworzyć będą, które stanowi± naród. Tylko ten w wielkich, przełomowych chwilach znajdzie właściwą drogę, kto ma poczucie odpowiedzialności względem tak pojętego narodu.
Roman Dmowski



Roman Dmowski

Jeden z ojców odzyskanej niepodległości Polski. Założyciel Komitetu Narodowego Polski.

Czytaj więcej

Jędrzej Giertych

Ideolog Obozu Narodowego, dyplomata i dziennikarz. Bliski współpracownik R. Dmowskiego, autor wielu książek i rozpraw historycznych.

Czytaj więcej

Adam Doboszyński

Polityk, pisarz i intelektualista, związany z obozem narodowym. Działacz Obozu Wielkiej Polski.

Czytaj więcej

Deklaracja Ideowa

OWP jest organizacją świadomych sił narodu, mających za zadanie uczynić go zdolnym do silnego ujęcia w swe ręce spraw swoich.

Czytaj więcej