foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


Dnia 4 marca obchodziliśmy 633 rocznicę koronacji Władysława II Jagiełły na króla Polski. Jakie były najważniejsze przyczyny wyboru tego władcy? Litwa pod panowaniem Jagiełły miała groźnych i niebezpiecznych wrogów w postaci Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, których sprowadzono do Polski w pierwszej połowie XIII wieku, a na wschodzie rozległej Rusi. Litwa potrzebowała silnego i poważnego sojusznika. Szlachta polska słusznie wyrażała duże niezadowolenie wobec zaręczyn Jadwigi Andegaweńskiej z Wilhelmem Habsburgiem, gdyż nie poszukiwano sojusznika w prokrzyżackim obozie habsburskim.

Postanowiono więc połączyć parę związkiem małżeńskim, a oba kraje unią personalną. Unia ta dawała korzyści obu państwom; Polska miała ułatwioną ekspansję handlową i cywilizacyjną na Wschód, a Litwa zyskała ochronę oraz pomoc przed brutalnym najazdem krzyżackim z którym sama na pewno by sobie nie poradziła. Połączenie pary nastąpiło po wystawieniu przez Jagiełłę aktu krewskiego, na którego podstawie zobowiązał się do chrystianizacji dotąd pogańskiej Litwy, małżeństwa z młodą Jadwigą, a przede wszystkim zawiązania unii między dwoma państwami. Władysław został wybrany królem Korony podczas sejmu walnego w Lublinie w 1386 roku. Kilka dni później przyjął chrzest, a wraz z nim imię Władysław. Następnie odbył się ślub, a 4 marca doszło do koronacji Jagiełły na króla Polski. Władysław został uroczyście namaszczony na Pomazańca Bożego na Wawelu w Krakowie. Przez długie lata nie mógł doczekać się męskiego potomka. W końcu synów urodziła mu czwarta żona Zofia Holszańska. Król, który tytuł uzyskał po pierwszej żonie Jadwidze, nie posiadał prawa dziedziczenia. W celu jego pozyskania nadał szlachcie przywileje jedlnieńsko-krakowskie. Dzięki nim z biegiem czasu coraz bardziej roszczeniowa polska szlachta zyskała nietykalność osobistą do czasu wydania wyroku przez sąd oraz gwarancję wyłączności w obejmowaniu urzędów kościelnych. Przywileje te zrównywały w prawach także szlachtę ruską z polską. Szlachta zgodziła się na objęcie tronu przez Litwina, jednak nie poprzez dziedziczenie, ale wolną elekcję. Wobec układu między bratem Jagiełły - Świdrygiełłą a zakonem krzyżackim nie zgodziła się na objęcie przez niego władzy książęcej na Litwie. W polskiej historiografii i pamięci historycznej zapisał się on jako jeden z najwspanialszych władców. Zapoczątkował on Złoty Wiek Jagiellonów, udało mu się zhołdować Mołdawię, złamał potęgę militarną zakonu krzyżackiego w wielkiej bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. Zawarł sojusz z wrogą dotąd Brandenburgią, dzięki któremu przełamał izolację Polski na Zachodzie i arenie międzynarodowej. Za panowania Jagiełły do Korony przyłączone zostały ziemia dobrzyńska i Kujawy; niestety nie udało się zdobyć Pomorza Gdańskiego. Litwa otrzymała Żmudź utraconą za sprawą nieudolności Witolda a także dostęp do Morza Bałtyckiego w okolicach Połągi. Mimo pewnych zagrożeń i problemów pozostawione przez Władysława państwo polsko-litewskie było stabilne, w miarę bezpieczne a także stanowiło najpotężniejszą terytorialnie monarchię europejską. Długiemu panowaniu Władysława II Jagiełły towarzyszył dynamiczny rozwój demograficzny oraz gospodarczy Polski. Unia polsko-litewska doprowadziła do wzmożenia i powiększenia wymiany gospodarczej między obydwoma państwami. Władysław hojnie wspierał działalność misyjną w Polsce i na Rusi. Mimo, że monarcha był analfabetą to de facto przyczynił się do rozwoju kultury polskiej, poprzez podniesienie prestiżu podupadającego już wcześniej uniwersytetu w Krakowie. Otaczał się mądrymi personami i osobistościami takimi jak: Mikołaj Trąba, Wojciech Jastrzębiec oraz Mikołaj Kurowski. Największym jego przeciwnikiem wewnętrznym był Zbigniew Oleśnicki, któremu nie wolno odmówić ani inteligencji ani sprytu i pomysłowości. Wyraźnie do osłabienia władzy Jagiełły jako polskiego króla przyczyniły się liczne przywileje nadawane szlachcie w celu utrzymania dynastii w Polsce. Jagiełło uwielbiał przyrodę, polowania, często zażywał gorącej łaźni; pił tylko czystą wodę - był abstynentem. Ostrożny i roztropny w działaniu, nie kierował się zgubnymi emocjami. Posiadał wyraźna trzeźwość umysłu, życiową mądrość; przewidywał niektóre posunięcia wrogów wspólnego państwa polsko-litewskiego. Okazywał niechęć do przesadnego podnoszenia majestatu władzy. Był jednym z najwybitniejszych monarchów, a autorytet naszej Ojczyzny w czasie jego długiego panowania wydatnie wzrósł. Zapoczątkowana jego panowaniem unia personalna z Litwą związała dość blisko ze sobą, na kilka stuleci dzieje obu państw. Jednym z najważniejszych jego dokonań to ugruntowanie władztwa Jagiellonów na polskim tronie. Zapewnił za swojego życia ciągłość swej dynastii licznymi kompromisami z szlachtą. Skierował on politykę polską przesadnie na Wschód, powoli zapominając o granicy zachodniej i sąsiedztwie z Niemcami; co kilka wieków później okaże się fatalnym błędem. Był królem, którego obawiano się w Europie środkowo-wschodniej. Jagiełło był jednym z najdłużej rządzących monarchów w Polsce. Zmarł w sędziwym wieku około 72- 82 lat zostawiając państwo duże i silne lecz stojące przed licznymi wyzwaniami.

Wojciech Jurczyk

Komentarze obsługiwane przez CComment

Jednym bodaj miejscem, w którym zastanawiano się poważnie nad sprawą polską jako całością - z myślą o umiejętnym jej zlikwidowaniu - był Berlin.
Roman Dmowski



Roman Dmowski

Jeden z ojców odzyskanej niepodległości Polski. Założyciel Komitetu Narodowego Polski.

Czytaj więcej

Jędrzej Giertych

Ideolog Obozu Narodowego, dyplomata i dziennikarz. Bliski współpracownik R. Dmowskiego, autor wielu książek i rozpraw historycznych.

Czytaj więcej

Adam Doboszyński

Polityk, pisarz i intelektualista, związany z obozem narodowym. Działacz Obozu Wielkiej Polski.

Czytaj więcej

Deklaracja Ideowa

OWP jest organizacją świadomych sił narodu, mających za zadanie uczynić go zdolnym do silnego ujęcia w swe ręce spraw swoich.

Czytaj więcej