W czwartek, 16 października 2025 roku, w klasztorze św. Karola Boromeusza Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych we Wrocławiu, odszedł do Pana ojciec Józef Szańca. Miał 80 lat – z czego 64 lata spędził w zakonie, a 56 w kapłaństwie. 

Był kapłanem, wychowawcą, spowiednikiem, nauczycielem i człowiekiem, który przez całe swoje życie – ciche, pokorne i pełne poświęcenia – służył Bogu i ludziom.

Pożegnanie w Legnicy 

Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się w kościele św. Jana Chrzciciela w Legnicy, miejscu szczególnie bliskim jego sercu. Mszy świętej koncelebrowanej przewodniczył biskup legnicki Andrzej Siemieniewski, natomiast homilię wygłosił biskup świdnicki Marek Mendyk, który z głębokim wzruszeniem mówił: 

„Po ludzku straciliśmy przyjaciela, ale w perspektywie wiary zyskaliśmy orędownika u Pana Boga. Ojciec Józef pozostawał wrażliwy na ludzką krzywdę, na biednych, ubogich. Wszystko, co miał – oddawał potrzebującym. Bronił człowieka i człowieczeństwa, aż do ofiary z siebie. (...) Dzisiaj dziękujemy Panu Bogu za to, że postawił nam Ciebie na ścieżkach naszego życia."

W eucharystii uczestniczyło blisko 100 kapłanów, przedstawiciele zakonów, katecheci, nauczyciele, dyrektorzy szkół, uczniowie, absolwenci oraz liczni wierni. 

Zgodnie z jego życzeniem, trumna z ciałem ojca Józefa została złożona do grobowca Ojców Franciszkanów na cmentarzu komunalnym przy ul. Wrocławskiej w Legnicy. 

Jak podkreślił prowincjał o. Mariusz Kozioł: 

„Ojciec Józef napisał w liście do mojego poprzednika, że Legnica była jego domem i pragnął spocząć właśnie tutaj. Choć zwyczajowo zakonnik chowany jest w miejscu ostatniej posługi, uszanowaliśmy jego wolę."

Życie oddane Bogu i człowiekowi 

Ojciec Józef Szańca urodził się 30 listopada 1944 roku. Już w szkole podstawowej odkrył w sobie powołanie do zakonu franciszkańskiego. Święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie w 1969 roku, a w swojej posłudze łączył głęboką duchowość z wyjątkowym darem słowa i nauczania. 

W latach 1986–1992 pełnił funkcję rektora Niższego Seminarium Duchownego Ojców Franciszkanów w Legnicy, a później był proboszczem parafii św. Jana Chrzciciela (1996–2000). Przez wiele lat kierował również Katolicką Szkołą Podstawową i Liceum Ogólnokształcącym im. św. Franciszka z Asyżu, kształtując kolejne pokolenia młodych ludzi – w duchu wiary, odpowiedzialności i odwagi. 

Był wicedyrektorem Wydziału Katechetycznego Legnickiej Kurii Biskupiej, a przez dziesięciolecia współpracował z Radiem Plus Legnica. Jego katechezy i rozważania, wygłaszane nieprzerwanie przez ponad trzy dekady, stały się duchowym drogowskazem dla tysięcy słuchaczy. W sumie wygłosił ich blisko 1800. 

W 2019 roku obchodził 75. rocznicę urodzin i 50-lecie kapłaństwa. Z tej okazji ukazała się książka „Refleksje przy Jezusie", będąca zbiorem jego rozważań. 

W czasach „Solidarności" 

W latach '80., w okresie narodowego przebudzenia, ojciec Józef Szańca prowadził tajne spotkania i wykłady dla działaczy i prelegentów „Solidarności" w parafii św. Karola Boromeusza we Wrocławiu. 

W czasach, gdy za wolne słowo groziły represje, tworzył przestrzeń bezpiecznego dialogu, wsparcia i duchowej formacji. Był duszpasterzem ludzi szukających prawdy, nauczycielem historii, patriotyzmu i odpowiedzialności za wspólnotę. 

Chętnie rozmawiał o historii i polityce – z pasją, ale bez fanatyzmu, z mądrością i spokojem człowieka, który znał cenę wolności. 

Wierzył, że wiara i miłość do Ojczyzny są nierozłączne, a służba człowiekowi to najczystsza forma patriotyzmu. 

Kapłan, wychowawca, mentor – także dla młodych narodowych demokratów 

Po roku 2000 ojciec Józef Szańca stał się dla wielu młodych ludzi z Dolnego Śląska nieformalnym kapelanem i duchowym opiekunem środowisk Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego.  

Był życzliwie nastawiony zarówno do Stronnictwa Narodowego (SN), jak i późniejszego Obozu Wielkiej Polski (OWP). W szkolnej czytelni, którą sam urządzał, młodzież mogła swobodnie sięgać po narodowe periodyki – między innymi „Awangardę" wydawaną przez OWP i „My – Nowe Pokolenie" Sekcji Młodych SN. 

Z czasem to właśnie z jego Katolickiego Liceum im. św. Franciszka z Asyżu w Legnicy wyszło wielu młodych działaczy, którzy tworzyli zręby odradzającego się ruchu narodowo-demokratycznego. 

Pomijając tych, którzy z biegiem lat zrezygnowali z aktywności, warto wymienić nazwiska tych do dziś aktywnych: kol. Dawid Berezicki, kol. Rafał Migacz, kol. Szymon Ozimek oraz kol. Łukasz Lemieszek. 

To właśnie kol. Dawid Berezicki kierował dolnośląską Sekcją Młodych a w Wałbrzychu, u kol. Łukasza Lemieszka, powstał największy dwudziestoosobowy oddział Sekcji w Polsce. Była to inicjatywa, która dała początek nowemu pokoleniu narodowych aktywistów reaktywujących Obóz Wielkiej Polski po likwidacji SN. 

Jak wspomina Dawid Berezicki, to właśnie od Ojca Szańcy otrzymał w wieku piętnastu lat swoją pierwszą książkę Romana Dmowskiego – „Kościół, Naród, Państwo", wydaną przez oficynę „Nortom". 

„Ta książka zmieniła moje życie. To Ojciec Rektor pokazał mi, że wiara i idea narodowa mogą iść razem. Dzięki niemu trafiłem do środowiska Stronnictwa Narodowego, a później zakładałem Obóz Wielkiej Polski. Bez niego nic z tego by nie było" – wspomina Dawid Berezicki.

To właśnie po jednej z wizyt w wydawnictwie „Nortom", młody działacz został odznaczony Mieczykiem Chrobrego przez śp. Norberta Tomczyka, wydawcę i nestora narodowej myśli niepodległościowej. Z czasem został przyjęty w szeregi Stronnictwa Narodowego. 

Jak mówią dziś dawni uczniowie: 

„Bez Ojca Rektora sprawy potoczyłyby się inaczej. Nie rozwinęłaby się Sekcja Młodych, nie powstałby OWP. To on zaszczepił w nas nie tylko wiarę, ale i odpowiedzialność za Polskę."

Człowiek o wielkim sercu 

Ci, którzy go znali, podkreślają, że ojciec Józef był człowiekiem ogromnej wrażliwości i łagodności. Miał niezwykły dar słuchania i rozumienia drugiego człowieka. 

Był powiernikiem spraw trudnych, autorytetem wśród katechetów i nauczycieli, wychowawcą wielu pokoleń. Zawsze pozostawał w cieniu, unikając rozgłosu – a jednocześnie był światłem dla innych. 

Jeszcze 9 października, zaledwie tydzień przed śmiercią, nagrywał swoje ostatnie katechezy dla Radia Plus Legnica. 

„Odszedł cicho, jak cicho żył" – mówią o nim ci, którzy go kochali. 

Dziedzictwo, które trwa 

Dla wielu pozostanie symbolem wiary, pokory i odwagi w prawdzie. 

W świecie, który coraz częściej zatraca sens wspólnoty i ideałów, postać ojca Józefa Szańcy przypomina, że świętość nie polega na wielkich czynach, lecz na wierności w małych, codziennych sprawach. 

Zasiał ziarno, które wciąż kiełkuje – w sercach uczniów, słuchaczy, duchowych synów i tych, którzy dzięki niemu zrozumieli, że Polska i Kościół mogą oddychać jednym sercem.

Zebrał i uporządkował:

Zbigniew Kuźniarski,

urodzony w Dzierżoniowie (1984). Od 2000 r. działacz Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego, następnie od 2003 r. w Obozie Wielkiej Polski.